તમે ઘણીવાર લોકોને કહેતા સાંભળ્યા હશે કે પુષ્કળ પાણી પીવું જોઈએ, પાણી પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે સારું છે, ઓછું પાણી પીવાથી સમસ્યાઓ વધી શકે છે. આ બિલકુલ સાચું છે. હકીકતમાં, આપણા શરીરનો 60-70% ભાગ પાણીથી બનેલો છે. શરીરને કાર્ય કરવા માટે, તેના દરેક કોષને પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી અને ઓક્સિજનની જરૂર હોય છે. શરીર હાઇડ્રેટેડ રહેવું જોઈએ, એટલે કે પાણીની કમી ન હોવી જોઈએ. શરીરની અંદર થતી મોટાભાગની પ્રવૃત્તિઓમાં હાઇડ્રેશન (પાણી) મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
પાણી જ શરીરનું તાપમાન જાળવવા, પાચન સુધારવા અને રક્ત પરિભ્રમણ સુધારવાનું કામ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શરીરમાં પાણીની માત્રા ઘટી ગઈ છે તે કેવી રીતે ખબર પડશે. શું આનો કોઈ રસ્તો છે?
૧. પેશાબનો રંગ
જો પેશાબનો રંગ ખૂબ જ ઘેરો હોય તો તે પાણીની અછતનો સંકેત હોઈ શકે છે. જ્યારે શરીરમાં ડિહાઇડ્રેશન થાય છે, ત્યારે પેશાબનો રંગ ઘેરો થઈ જાય છે. જો આવું થાય, તો પાણીની માત્રા વધારવી જોઈએ.
2. પિંચ ટેસ્ટ
નિષ્ણાતોના મતે, શરીરમાં ડિહાઇડ્રેશન એટલે કે પાણીની ઉણપ શોધવા માટે તમે પિંચ ટેસ્ટની મદદ પણ લઈ શકો છો. આ માટે, તમારી હથેળી નીચે તરફ રાખો અને હાથના ઉપરના ભાગની ત્વચાને હળવેથી દબાવી દો, પછી તેને છોડી દો. જો ત્વચા તરત જ તેની પાછલી સ્થિતિમાં પાછી આવે, તો તેનો અર્થ એ કે તે હાઇડ્રેટેડ છે. જો આવું ન થાય તો સમજી લો કે શરીરમાં પાણીની ઉણપ છે.
૩. ચહેરો શરીરમાં પાણીનું સ્તર જણાવે છે
ડોક્ટરો કહે છે કે જ્યારે શરીરમાં પાણીની ઉણપ હોય છે, ત્યારે નાકની આસપાસ, કપાળ પર અથવા ગાલ પર શુષ્કતા દેખાય છે. આ ઉપરાંત, જો તમને સાદા પાણીથી ચહેરો ધોયા પછી તમારા ચહેરા પર કડકતા કે શુષ્કતા લાગે છે, તો આ પાણીની અછતને કારણે પણ હોઈ શકે છે. જો ચહેરા પર ખીલ અચાનક વધી રહ્યા હોય, તો આ ડિહાઇડ્રેશનને કારણે પણ હોઈ શકે છે. પાણીની અછતને કારણે, ચહેરા પર સીબુમનું ઉત્પાદન વધે છે અને છિદ્રો બંધ થઈ જાય છે, જેના કારણે ખીલ થાય છે.
4. ચહેરા પર સોજો
ડોક્ટરો કહે છે કે જો તમે યોગ્ય રીતે પાણી ન પીઓ અને શરીરમાં પાણીની ઉણપ હોય, તો ઊંઘમાંથી જાગ્યા પછી ચહેરા પર થોડો સોજો, આંખો નીચે સોજો અથવા ત્વચા કડક થઈ શકે છે.
શરીરમાં પાણીની ઉણપ કેવી છે તે પણ તમે આ પદ્ધતિઓ દ્વારા શોધી શકો છો.
- પુષ્કળ પાણી પીધા છતાં તરસ લાગવી
- માથાનો દુખાવો અને ભારે થાક
- સ્નાયુ ખેંચાણ અને તીવ્ર દુખાવો
- સુકા હોઠ અને જીભ
- ઝડપી શ્વાસ
- બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવું