ભારતીય પરંપરામાં સોનું ખરીદવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જો પ્રસંગ દિવાળીનો હોય તો તે કેક પર આઈસિંગ બની જાય છે. સોનું એ સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક છે. તહેવારોની સિઝનમાં સોનું ખરીદતા પહેલા તેની શુદ્ધતા ઓળખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે કોઈ પણ પ્રકારની છેતરપિંડીથી બચવા માટે વિશ્વાસપાત્ર જ્વેલર્સ પાસેથી હોલમાર્ક માર્કવાળા સોનાના દાગીના જ ખરીદવા જોઈએ. અહીં કેટલીક સરળ પદ્ધતિઓ છે જેની મદદથી શુદ્ધ સોનાની ઓળખ કરી શકાય છે.
શુદ્ધ સોનાના કેટલા કેરેટ
સોનાનું સૌથી શુદ્ધ સ્વરૂપ 24 કેરેટ છે. તે ખૂબ જ નરમ છે. આ જ કારણ છે કે તેમાંથી સોનાના દાગીના બનાવી શકાતા નથી, તેથી જો કોઈ જ્વેલર દાવો કરે છે કે તે 24 કેરેટ શુદ્ધ સોનાના દાગીના આપી રહ્યો છે, તો તે તમારી સાથે છેતરપિંડી કરી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે, સોનાના આભૂષણો અને અન્ય વસ્તુઓ બનાવવા માટે 14 થી 22 કેરેટ સોનાનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાં મહત્તમ સોનું 91.6% છે. આ સિવાય સોનાના દાગીનાની વસ્તુઓને મજબૂતી આપવા માટે તેમાં ચાંદી, તાંબુ અને જસત જેવી ધાતુઓ ઉમેરવામાં આવે છે. તેથી, સોનું ખરીદતા પહેલા હંમેશા કેરેટ તપાસો.
આ ચિહ્નો દ્વારા સોનાની શુદ્ધતા ઓળખો
1. BIS સ્ટાન્ડર્ડ માર્ક
આ ચિહ્ન ત્રિકોણના આકારમાં છે, જેની નીચે “BIS” લખેલું છે. આ નિશાન સોનાની શુદ્ધતાનો સૌથી મોટો પુરાવો છે. તે સૂચવે છે કે સોનાનું BIS માન્યતા પ્રાપ્ત લેબમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે અને તે નિર્ધારિત શુદ્ધતા ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે.
2. HUID નંબર
આ છ-અંકનો હોલમાર્ક યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (HUID) છે જે તમામ હોલમાર્ક ગોલ્ડ પર છે. આ નંબર જ્વેલરી ઉત્પાદક અને હોલમાર્કિંગ સેન્ટરને ટ્રેક કરવામાં મદદ કરે છે. સોનાના આભૂષણો ખરીદતી વખતે આ પણ ચોક્કસથી તપાસો.
3. શુદ્ધતાનો ગ્રેડ
આ બીજું મહત્વનું ચિહ્ન છે, જે કેરેટ અને સંખ્યાઓમાં રજૂ થાય છે.
22K (916): 91.6% શુદ્ધ સોનું
18K (750): 75% શુદ્ધ સોનું
4. જ્વેલર્સ આઇડેન્ટિફિકેશન અને હોલમાર્કિંગ સેન્ટરનો લોગો
સોનાની જ્વેલરીમાં ઝવેરીની ઓળખ અને હોલમાર્કિંગ સેન્ટરનો લોગો પણ હોવો જોઈએ. દરેક BIS પ્રમાણિત જ્વેલરની એક આગવી ઓળખ હોય છે, જે જ્વેલરી પર અંકિત હોય છે. વધુમાં, હોલમાર્કિંગ સેન્ટરનો લોગો સૂચવે છે કે અધિકૃત કેન્દ્ર પર દાગીનાની શુદ્ધતા માટે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ વાતોનું પણ ધ્યાન રાખો
1. કિંમત તપાસો: તમે જે દિવસે ખરીદવા માંગો છો તે દિવસે ઈન્ડિયન બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનની વેબસાઈટ (https://www.ibja.co/) પર જઈને કિંમત તપાસો. સોનાની કિંમત 24 કેરેટ, 22 કેરેટ અને 18 કેરેટ પ્રમાણે બદલાય છે.
2. વજન તપાસવાની ખાતરી કરો: જ્વેલરીના વજનનું ખાસ ધ્યાન રાખો. આમાં થોડો તફાવત પણ કિંમતમાં મોટો તફાવત લાવી શકે છે. તેનાથી બચવા માટે તમે જ્વેલર્સ પાસેથી પ્રમાણપત્ર પણ માંગી શકો છો.
3. માત્ર ઓથેન્ટિક બિલ લોઃ હોલમાર્કેડ સોનું ખરીદવાની સાથે ખરીદીનું અધિકૃત બિલ મેળવો. બિલમાં દરેક વસ્તુની વિગતો, કિંમતી ધાતુનું ચોખ્ખું વજન, કેરેટમાં શુદ્ધતા અને હોલમાર્કિંગ શુલ્ક હોવા જોઈએ.
4. મેકિંગ ચાર્જની વાટાઘાટ કરો: આ ચાર્જ પર કોઈ સરકારી માર્ગદર્શિકા નથી અને તેથી જ્વેલર્સ તેમની કિંમતના આધારે 2% થી 20% ચાર્જ કરે છે. તેથી, મેકિંગ ચાર્જિસ પર વાટાઘાટો કરો. આમ કરવાથી ઝવેરી થોડી છૂટ આપે છે.