ભારતમાં સૌથી વધુ ચર્ચિત કૌભાંડોમાંનું એક, બોફોર્સ તોપ કૌભાંડ ફરી એકવાર હેડલાઇન્સમાં છે. આ મામલાની તપાસ આગળ વધારવા માટે સીબીઆઈએ અમેરિકાને લેટર રોગેટરી મોકલ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતે આ કૌભાંડ સાથે સંકળાયેલા મુખ્ય સાક્ષી માઈકલ હર્શમેનની પૂછપરછમાં અમેરિકા પાસેથી મદદ માંગી છે.
ભારતીય સેનાને મજબૂત બનાવવા માટે, ૧૯૮૬-૮૭માં, સરકારે સ્વીડિશ કંપની એબી બોફોર્સ પાસેથી ૬૪ તોપો ખરીદવાનો સોદો કર્યો હતો. આ સોદાની કુલ કિંમત લગભગ રૂ. ૧,૪૩૭ કરોડ હતી. પરંતુ પાછળથી આરોપો લગાવવામાં આવ્યા કે આ સોદામાં મોટા કમિશન આપવામાં આવ્યા હતા અને કરોડો રૂપિયાનું કૌભાંડ થયું હતું. તે સમયે ભારતના વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી હતા. જેમની સરકાર પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ હતો.
બોફોર્સ કૌભાંડ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પુરાવા
માઈકલ હર્શમેન અમેરિકન ખાનગી તપાસ એજન્સી ફેરફેક્સના વડા છે. 2017 માં એક ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન, તેમણે દાવો કર્યો હતો કે 1986 માં, ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલયે તેમને વિદેશી બેંકોમાં જમા કાળા નાણાં અને મની લોન્ડરિંગની તપાસ માટે નિયુક્ત કર્યા હતા. આ તપાસ દરમિયાન તેમને બોફોર્સ કૌભાંડ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પુરાવા મળ્યા.
સીબીઆઈને મહત્વપૂર્ણ માહિતીની જરૂર છે
હર્શમેન કહે છે કે જો તેમને તક મળે તો તેઓ ભારતીય તપાસ એજન્સીઓને મદદ કરી શકે છે અને આ કેસમાં ઘણી મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી શકે છે. બોફોર્સ કૌભાંડની તપાસ આગળ વધારવા માટે સીબીઆઈને કેટલાક મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો અને સાક્ષીઓના નિવેદનોની જરૂર છે. કારણ કે માઈકલ હર્શમેન અમેરિકામાં છે. તેથી ભારતે અમેરિકન એજન્સીઓ પાસેથી મદદ માંગી છે.
ઇન્ટરપોલ પાસેથી પણ મદદ માંગવામાં આવી હતી
સીબીઆઈએ અગાઉ નાણા મંત્રાલય પાસેથી આ મામલાને લગતા દસ્તાવેજો માંગ્યા હતા. પરંતુ કેસ ખૂબ જૂનો હોવાથી, મંત્રાલય પાસે આ રેકોર્ડ નહોતા. ઇન્ટરપોલ પાસેથી પણ મદદ માંગવામાં આવી હતી. પણ ત્યાંથી કોઈ જવાબ ન આવ્યો. હવે લેટર રોગેટરી દ્વારા અમેરિકન અધિકારીઓ પાસેથી સીધી મદદ માંગવામાં આવી છે.
અમેરિકાના સંબંધિત અધિકારીઓને પત્ર
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે “ગુનાહિત બાબતોમાં પરસ્પર સહાયતા કરાર” છે. આ કરાર હેઠળ, ભારત કોઈપણ ગુનાહિત તપાસ માટે અમેરિકા પાસેથી મદદ માંગી શકે છે. સીબીઆઈએ આ મામલે લેટર રોગેટરી મોકલવા માટે કોર્ટ પાસેથી પરવાનગી માંગી હતી. કોર્ટે આ માંગણીને મંજૂરી આપી દીધી છે અને હવે આ પત્ર અમેરિકાના સંબંધિત ન્યાયિક અધિકારીઓને મોકલવામાં આવ્યો છે.