નેશનલ હેરાલ્ડ કેસમાં કોંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધીની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે. ED ચાર્જશીટ પર ધ્યાન આપતા, દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટે બંને સામે નોટિસ જારી કરી છે. સ્પેશિયલ જજ વિશાલ ગોગણેએ કહ્યું કે ચાર્જશીટની નોંધ લેતી વખતે સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધીને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાનો અધિકાર છે. “કોઈપણ તબક્કે કેસ રજૂ કરવાનો અધિકાર એ ન્યાયી ટ્રાયલનો જીવ છે,” ન્યાયાધીશે કહ્યું અને કેસની સુનાવણી 8 મેના રોજ મુલતવી રાખી.
ED એ 2021 માં તપાસ શરૂ કરી હતી
તાજેતરમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ આ કેસમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. 2021 માં, ED એ તેની તપાસ શરૂ કરી હતી. આ મામલે ભાજપ નેતા સુબ્રમણ્યમ સ્વામી દ્વારા 26 જૂન 2014 ના રોજ ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટે આ મામલાની નોંધ લીધી.
EDએ જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદમાં કોંગ્રેસ નેતા સોનિયા ગાંધી, તેમના સાંસદ પુત્ર રાહુલ ગાંધી, દિવંગત કોંગ્રેસ નેતાઓ મોતીલાલ વોરા અને ઓસ્કાર ફર્નાન્ડિસ ઉપરાંત અન્ય રાજકારણીઓ અને એક ખાનગી કંપની ‘યંગ ઇન્ડિયન’ સહિત અનેક અગ્રણી રાજકીય હસ્તીઓ દ્વારા “ગુનાહિત કાવતરું” નો પર્દાફાશ થયો છે. આ બધા પર એસોસિએટેડ જર્નલ્સ લિમિટેડ (AJL) ની 2,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુની મિલકતો ગેરકાયદેસર રીતે હસ્તગત કરીને મની લોન્ડરિંગમાં સામેલ હોવાનો આરોપ છે. સોનિયા અને રાહુલ યંગ ઈન્ડિયનના શેરધારકો છે અને બંને ૩૮-૩૮ ટકા શેર ધરાવે છે.
શું છે નેશનલ હેરાલ્ડ કેસ?
નેશનલ હેરાલ્ડ કેસ મની લોન્ડરિંગ અને નાણાકીય અનિયમિતતાઓ સાથે સંબંધિત કેસ છે. નેશનલ હેરાલ્ડ અખબાર અને તેની મૂળ કંપની એસોસિએટેડ જર્નલ્સ લિમિટેડ (AJL) ની આસપાસ ફરે છે. નેશનલ હેરાલ્ડ અખબાર 1938 માં પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જે સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં કોંગ્રેસનું મુખપત્ર હતું. આ અખબાર AJL દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ કંપનીએ હિન્દીમાં નવજીવન અને ઉર્દૂમાં કૌમી અવાજ પણ પ્રકાશિત કર્યા હતા.
AJL ખોટમાં ગયું હતું, તેના પર 90 કરોડનું દેવું હતું
2008 સુધીમાં, AJL ખોટમાં ગઈ અને તેના પર 90 કરોડ રૂપિયાનું દેવું હતું. ૨૦૧૦ માં, યંગ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (YIL) નામની એક કંપનીની રચના કરવામાં આવી, જેમાં સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધીનો હિસ્સો ૭૬% (૩૮% દરેક) હતો. બાકીનો હિસ્સો મોતીલાલ વોરા અને ઓસ્કાર ફર્નાન્ડિસ પાસે હતો. એવો આરોપ છે કે કોંગ્રેસે 90 કરોડ રૂપિયાની લોન YIL ને માત્ર 50 લાખ રૂપિયામાં ટ્રાન્સફર કરી અને YIL એ AJL ની મિલકતો (દિલ્હી, લખનૌ, મુંબઈ વગેરેમાં મુખ્ય સ્થળોએ આવેલી જમીન) પર લગભગ 2000 કરોડ રૂપિયાનું નિયંત્રણ મેળવ્યું.
સુબ્રમણ્યમ સ્વામીની ફરિયાદ પર કાર્યવાહી
આ મામલે ભાજપના સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ દિલ્હી કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરી હતી. સોનિયા અને રાહુલ ગાંધી પર છેતરપિંડી અને સંપત્તિના દુરુપયોગનો આરોપ હતો. સ્વામીએ દાવો કર્યો હતો કે YIL એ AJL ની સંપત્તિ “ખોટી રીતે” હસ્તગત કરી હતી, અને શેરધારકોને તેના વિશે જાણ કરવામાં આવી ન હતી. ભૂતપૂર્વ કાયદા મંત્રી શાંતિ ભૂષણ અને ન્યાયાધીશ માર્કંડેય કાત્જુ જેવા શેરધારકોએ પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમના શેર માહિતી વિના YIL ને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા.
ED એ મની લોન્ડરિંગ એંગલની તપાસ કરી
2014 માં, ED એ મની લોન્ડરિંગના દ્રષ્ટિકોણથી આ કેસની તપાસ શરૂ કરી. EDનો આરોપ છે કે AJLની મિલકતોનો વાણિજ્યિક ઉપયોગ (જેમ કે દિલ્હીમાં હેરાલ્ડ હાઉસ પાસપોર્ટ ઓફિસને ભાડે આપવું) ગેરકાયદેસર હતો કારણ કે AJL એક બિન-લાભકારી કંપની તરીકે કર મુક્તિ માટે હકદાર હતી. ૨૦૨૩ માં, ED એ AJL અને YIL ની ૭૫૧ કરોડ રૂપિયાની મિલકતો જપ્ત કરી, જેમાં દિલ્હી, લખનૌ અને મુંબઈની મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે. એપ્રિલ 2025 માં, ED એ રાઉસ એવન્યુ કોર્ટમાં મની લોન્ડરિંગ હેઠળ સોનિયા ગાંધી, રાહુલ ગાંધી અને સેમ પિત્રોડા વિરુદ્ધ ચાર્જશીટ દાખલ કરી.
કોંગ્રેસના દાવા
કોંગ્રેસનો દાવો છે કે YIL એક બિન-લાભકારી કંપની છે જેનો ઉદ્દેશ્ય નેશનલ હેરાલ્ડને પુનર્જીવિત કરવાનો અને સ્વતંત્રતા સંગ્રામના વારસાને જાળવવાનો હતો. પાર્ટીનું કહેવું છે કે કોઈ નાણાકીય ગેરરીતિઓ કે નફો થયો નથી, અને આ કેસ રાજકીય બદલોનો ભાગ હતો. કોંગ્રેસે EDની કાર્યવાહીને “બદલાની રાજનીતિ” ગણાવી અને કહ્યું કે તે ગાંધી પરિવારને નિશાન બનાવવાનું ભાજપનું કાવતરું હતું.