ભારતમાં ટૂંક સમયમાં વસ્તી ગણતરી યોજાવા જઈ રહી છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ મંગળવારે આના સંકેત આપ્યા છે. જોકે, તેમણે આ સંબંધમાં તારીખને લઈને સ્પષ્ટ કંઈ કહ્યું નથી. તેમણે જાતિ ગણતરીના મુદ્દે પણ ચર્ચા કરી હતી. તાજેતરમાં એવા અહેવાલો આવ્યા હતા કે દેશમાં વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. દેશમાં 2011 પછી વસ્તી ગણતરી થઈ નથી.
જાતિની વસ્તી ગણતરી અંગે પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્ન પર શાહે કહ્યું કે જ્યારે પણ અમે વસ્તી ગણતરીની જાહેરાત કરીશું ત્યારે તમામ માહિતી જાહેર કરવામાં આવશે. વાસ્તવમાં, અગાઉ વસ્તી ગણતરી વર્ષ 2021 માં થવાની હતી, પરંતુ કોરોનાવાયરસ રોગચાળાને કારણે, પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકી ન હતી. વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો 1 એપ્રિલ 2020 ના રોજ શરૂ થવાનો હતો, પરંતુ તેને મુલતવી રાખવો પડ્યો.

કેન્દ્ર સરકારે રવિવારે કહ્યું હતું કે વસ્તી ગણતરીની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે અને તેના સંબંધમાં ટૂંક સમયમાં જાહેરાત કરવામાં આવશે. ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયા સાથે વાત કરતા એક ટોચના સરકારી અધિકારીએ કહ્યું હતું કે, ‘જનગણતરી હાથ ધરવાનું કામ પહેલેથી જ ચાલી રહ્યું છે અને આ અંગે ટૂંક સમયમાં નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.’ ખાસ વાત એ છે કે ગયા વર્ષે લાગુ કરાયેલો મહિલા ક્વોટા પણ વસ્તી ગણતરી સાથે જોડાયેલો છે.
રાજકીય પક્ષો જાતિની વસ્તી ગણતરી કરાવવાની જોરદાર માંગ કરી રહ્યા છે. નવા ડેટાની ગેરહાજરીમાં, સરકારી એજન્સીઓ હજુ પણ નીતિઓ ઘડી રહી છે અને 2011ની વસ્તી ગણતરીના ડેટાના આધારે સબસિડીની ફાળવણી કરી રહી છે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે સરકાર સમગ્ર વસ્તી ગણતરી અને NPR પ્રક્રિયા પર રૂ. 12,000 કરોડથી વધુ ખર્ચ કરે તેવી શક્યતા છે. આ પહેલી ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી હશે, જેના દ્વારા નાગરિકોને પોતાની ગણતરી કરવાની તક મળશે. આ માટે, સેન્સસ ઓથોરિટીએ સ્વ-ગણતરી પોર્ટલ તૈયાર કર્યું છે, જે હજુ સુધી શરૂ કરવામાં આવ્યું નથી. સ્વ-ગણતરી દરમિયાન આધાર અથવા મોબાઈલ નંબર ફરજિયાત જનરેટ કરવામાં આવશે.

