ઉત્તર પ્રદેશની યોગી સરકારે વધુ એક મોટી સિદ્ધિ પોતાના નામે નોંધાવી છે. ગરીબ અને વંચિત વર્ગના બાળકોને હવે શિક્ષણ માટે કોઈના પર નિર્ભર રહેવું પડશે નહીં. શિક્ષણ અધિકાર કાયદા (RTE) હેઠળ, સરકારે અત્યાર સુધીમાં રાજ્યની ખાનગી શાળાઓમાં 1,26,293 બાળકોને મફત પ્રવેશ આપ્યો છે. આ પગલું, બાળકોના ભવિષ્યને ઉજ્જવળ બનાવવા ઉપરાંત, સામાજિક ન્યાય તરફ એક મજબૂત કડી પણ બની રહ્યું છે.
મૂળભૂત શિક્ષણ વિભાગના ડેટા અનુસાર, રાજ્યમાં RTE હેઠળ કુલ 1,85,675 બેઠકો ફાળવવામાં આવી હતી, જેમાંથી 68 ટકા બેઠકો ભરાઈ ગઈ છે. આ ડેટા દર્શાવે છે કે સરકારની નીતિ ફક્ત કાગળો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અસર જમીની સ્તરે પણ દેખાય છે.
પ્રવેશ ઝુંબેશ ચાર તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવી હતી
આ સમગ્ર અભિયાન ચાર તબક્કામાં પારદર્શક રીતે ચલાવવામાં આવ્યું હતું. ૩.૩૪ લાખથી વધુ અરજીઓ મળી હતી, જેમાંથી લગભગ ૨.૫૨ લાખ અરજીઓ મંજૂર કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ૧.૮૫ લાખ બાળકોને ખાનગી શાળાઓ ફાળવવામાં આવી હતી અને અત્યાર સુધીમાં ૧.૨૬ લાખ બાળકોનો પ્રવેશ પૂર્ણ થઈ ગયો છે.
બસ્તી, લલિતપુર, ફિરોઝાબાદ જેવા જિલ્લાઓએ ઉત્તમ પ્રદર્શન દર્શાવ્યું
આ યોજનામાં બસ્તી જિલ્લો સૌથી આગળ હતો, જ્યાં ૯૪% બેઠકો ભરાઈ ગઈ હતી. લલિતપુર અને ફિરોઝાબાદે પણ 93% પ્રવેશ સાથે સારો દેખાવ કર્યો. બલરામપુર, પ્રતાપગઢ, શ્રાવસ્તી, હરદોઈ, એટાહ, દેવરિયા અને જૌનપુર જેવા જિલ્લાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે જ્યાં 88% થી 92% બાળકોએ પ્રવેશ મેળવ્યો હતો.
‘સરકારનો ઉદ્દેશ્ય: દરેક બાળકને શિક્ષણનો અધિકાર મળવો જોઈએ’
મૂળભૂત શિક્ષણ મંત્રી સંદીપ સિંહે કહ્યું કે આ ફક્ત આંકડા નથી, આ ગરીબ પરિવારોની આશા છે જે હવે તેમના બાળકોને ડોક્ટર, એન્જિનિયર કે અધિકારી બનતા જોઈ શકશે. તેમણે કહ્યું, “મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના નેતૃત્વ હેઠળ, સરકાર ખાતરી કરી રહી છે કે દરેક બાળકને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણનો અધિકાર મળે, પછી ભલે તેની સામાજિક કે આર્થિક સ્થિતિ ગમે તે હોય.”
RTE શું છે?
શિક્ષણ અધિકાર કાયદો એટલે કે RTE (શિક્ષણનો અધિકાર) 2009 માં અમલમાં આવ્યો. આ અંતર્ગત, 6 થી 14 વર્ષની વયના તમામ બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ આપવાની જોગવાઈ છે. આ કાયદા હેઠળ, ખાનગી શાળાઓએ તેમની 25% બેઠકો આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ (EWS) અને વંચિત જૂથો (DG) ના બાળકો માટે અનામત રાખવાની રહેશે.