ટ્રમ્પના ટેરિફ પર ચીને વળતો જવાબ આપ્યો, બોઇંગ વિમાન અને સ્પેરપાર્ટ્સની ખરીદી પર પ્રતિબંધ મૂક્યો

અમેરિકા સાથે વધતા વેપાર તણાવ વચ્ચે, ચીને અમેરિકન વિમાન ઉત્પાદક બોઇંગ પાસેથી વિમાનોની ડિલિવરી પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ચીને તેની એરલાઇન્સને બોઇંગ કંપની પાસેથી નવા વિમાનો ન ખરીદવા અને અમેરિકા પાસેથી વિમાનના સાધનો કે ભાગો ન ખરીદવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ પગલું અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ચીનથી આયાત થતા માલ પર ૧૪૫ ટકા સુધીના ટેરિફ લાદવાના નિર્ણય બાદ લેવામાં આવ્યું છે.

સ્પેરપાર્ટ્સની કિંમત બમણીથી વધુ થઈ ગઈ છે

આના જવાબમાં ચીને પણ અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ૧૨૫ ટકાની બદલો લેવાની જાહેરાત કરી. નવા ટેરિફને કારણે અમેરિકાથી આયાત થતા વિમાનો અને તેના ભાગોની કિંમત બમણી થઈ ગઈ છે, જેના કારણે ચીની એરલાઇન્સ માટે બોઇંગ વિમાનો મેળવવાનું મુશ્કેલ બન્યું છે.

બ્લૂમબર્ગના એક અહેવાલ મુજબ, ચીન હવે એવી એરલાઇન્સને મદદ કરવાના રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે જેમણે બોઇંગ વિમાનો ભાડે લીધા છે અને હવે તેમના પર વધુ ખર્ચનો સામનો કરી રહી છે.

વૈશ્વિક વિમાન બજારમાં ચીનનો મોટો હિસ્સો છે

આ પરિસ્થિતિ બોઇંગ માટે એક ગંભીર પડકાર બની ગઈ છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે ચીન વૈશ્વિક વિમાન બજારનો મુખ્ય ભાગ બની ગયું છે. એવો અંદાજ છે કે આગામી 20 વર્ષમાં ચીન વૈશ્વિક વિમાન માંગમાં 20 ટકા હિસ્સો ધરાવશે. 2018 માં બોઇંગ દ્વારા વેચાયેલા કુલ વિમાનોમાંથી લગભગ 25 ટકા ચીન મોકલવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, અમેરિકા-ચીન વેપાર તણાવ અને બોઇંગના આંતરિક ગુણવત્તાના મુદ્દાઓને કારણે ચીને તાજેતરના વર્ષોમાં બોઇંગ સાથે કોઈ મોટા નવા ઓર્ડર આપ્યા નથી. જ્યારે 2019 માં બે જીવલેણ અકસ્માતો પછી 737 મેક્સ વિમાનોને ગ્રાઉન્ડેડ કરવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે ચીન આ નિર્ણય લેનાર પ્રથમ દેશ હતો.

ચીન એરબસ SE તરફ ઝુકાવ ધરાવે છે

ટ્રમ્પ અને બિડેન બંને વહીવટ દરમિયાન વેપાર તફાવતોને કારણે ચીન યુરોપિયન વિમાન નિર્માતા કંપની એરબસ એસઈ તરફ વધુને વધુ ઝુકાવ્યું છે. વધુમાં, 2024 ની શરૂઆતમાં બોઇંગને બીજો એક આંચકો લાગ્યો જ્યારે જાન્યુઆરીમાં ફ્લાઇટ દરમિયાન વિમાનનો ‘ડોર પ્લગ’ (દરવાજાનો ભાગ) ઉડી ગયો, જેના કારણે કંપનીની ગુણવત્તા પર ફરીથી પ્રશ્નો ઉભા થયા.

આ સમગ્ર ઘટના એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભલે ચીને વિદેશી કંપનીઓ પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય, તે હજુ પણ તેની વધતી જતી ઉડ્ડયન જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે અમેરિકા અને યુરોપ જેવા દેશોની કંપનીઓ પર નિર્ભર છે.

પરિસ્થિતિ હજુ પણ પ્રવાહી છે અને પરિવર્તનને પાત્ર છે, કારણ કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે અગાઉ કેટલાક કિસ્સાઓમાં – જેમ કે ચીનથી આયાત કરાયેલા એપલ આઇફોન પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફ પાછા ખેંચી લીધા છે. આ વેપાર યુદ્ધ માત્ર વૈશ્વિક ઉડ્ડયન ઉદ્યોગને જ અસર કરી રહ્યું નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોમાં પણ મોટી તિરાડ ઉભી કરી રહ્યું છે.