ગેરકાયદેસર ખાણકામ, પરિવહન અને સંગ્રહ સામે કડક કાર્યવાહી કરીને, ઉત્તરાખંડ સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં અત્યાર સુધીમાં 1025 કરોડ રૂપિયાની આવક એકત્રિત કરી છે. ખાણકામ વિભાગે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર અસરકારક નિયંત્રણ અને પારદર્શક વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા માટે નવી વ્યૂહરચના અપનાવી છે. આ અંતર્ગત, કુલ ૧૫૯ ખાણકામ લીઝ અને ૨ સિલિકા રેતી લીઝ ઈ-ટેન્ડર અને ઈ-ઓક્શન દ્વારા ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
આ વર્ષે આવકનો લક્ષ્યાંક ૮૭૫ કરોડ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ખાણકામ વિભાગે તેને વટાવી દીધો છે અને અત્યાર સુધીમાં ૧,૦૨૫ કરોડ રૂપિયા વસૂલ્યા છે. વિભાગનો અંદાજ છે કે નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં આ આંકડો ૧૧૦૦ કરોડ રૂપિયાને પણ પાર કરી શકે છે. ખાણકામ વિભાગના ડેટા અનુસાર, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ખાણકામમાંથી થતી આવકમાં સતત વધારો થયો છે.
– ૨૦૨૦-૨૧માં ૫૦૬.૨૪ કરોડ રૂપિયા
– ૨૦૨૧-૨૨માં ૨૭૫.૦૧ કરોડ રૂપિયા
– ૨૦૨૨-૨૩માં ૪૭૨.૨૫ કરોડ રૂપિયા
– ૨૦૨૩-૨૪માં ૬૪૫.૪૨ કરોડ રૂપિયા
– ૨૦૨૪-૨૫માં અત્યાર સુધીમાં ૧૦૨૫ કરોડ રૂપિયા
ધામી સરકારે જરૂરી પગલાં લીધાં
ગેરકાયદેસર ખાણકામ રોકવા માટે, સરકારે વિવિધ સ્તરે અનેક પગલાં લીધાં છે. દરેક જિલ્લામાં જિલ્લા ખાણકામ પ્રતિબંધ દળની રચના કરવામાં આવી છે, જેમાં મહેસૂલ, વન, પોલીસ અને ખાણકામ વિભાગના અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે. સ્થાનિક ગામના વડાઓને પણ તેના સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા છે.
એન્ફોર્સમેન્ટ સેલની સ્થાપના: ગેરકાયદેસર ખાણકામને ઝડપી અટકાવવા માટે, સરકારી સ્તરે એક એન્ફોર્સમેન્ટ સેલની રચના કરવામાં આવી છે, જે ગેરકાયદેસર ખાણકામ અને પરિવહન પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરે છે.
ઓનલાઈન ફરિયાદ પોર્ટલ: નાગરિકોની ફરિયાદોનું તાત્કાલિક નિવારણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિભાગે dgmappl.uk.gov.in પોર્ટલ પર ઓનલાઈન ફરિયાદ સિસ્ટમ લાગુ કરી છે.
CM હેલ્પલાઇન ૧૯૦૫: ગેરકાયદેસર ખાણકામ સંબંધિત ફરિયાદોના નિવારણ માટે રાજ્ય સ્તરે સીએમ હેલ્પલાઇન અને સીપીજીઆરએએમએસ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે.
રાજ્ય સરકારે ગેરકાયદેસર ખાણકામ અટકાવવા માટે 45 મીની ચેક પોસ્ટ સ્થાપવાનો નિર્ણય લીધો છે, જે ઓટોમેટિક સર્વેલન્સ સિસ્ટમથી સજ્જ હશે. વાહનોની ગતિવિધિને અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરવા માટે આમાં સીસીટીવી કેમેરા, આરએફઆઈડી રીડર્સ અને નાઇટ વિઝન કેમેરા સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સરકાર દ્વારા કડક દેખરેખ અને ટેકનિકલ પગલાંને કારણે, ગેરકાયદેસર ખાણકામને અસરકારક રીતે અટકાવવાની અપેક્ષા છે.