ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડે સત્તાના વિભાજન પર મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આપણા જેવા દેશમાં કે કોઈપણ લોકશાહીમાં કાયદાકીય નિર્દેશ મુજબ ચીફ જસ્ટિસ સીબીઆઈ ડિરેક્ટરની નિમણૂકમાં કેવી રીતે સામેલ થઈ શકે? ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પૂછ્યું કે શું આ માટે કોઈ કાનૂની તર્ક હોઈ શકે?
પુનર્વિચાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે
જગદીપ ધનખડે કહ્યું કે કાયદાકીય નિર્દેશો એટલા માટે આપવામાં આવ્યા હતા કારણ કે તે સમયના કારોબારી ન્યાયિક નિર્ણય સમક્ષ શરણાગતિ સ્વીકારી ચૂક્યા હતા. પરંતુ હવે આ અંગે પુનર્વિચાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે આ લોકશાહી સાથે સુસંગત નથી. તેમણે પૂછ્યું કે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ કોઈપણ કારોબારી નિમણૂકમાં કેવી રીતે સામેલ થઈ શકે?
નિર્ણયો મહત્વપૂર્ણ છે
ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ન્યાયતંત્રની જાહેર હાજરી મુખ્યત્વે ચુકાદાઓ દ્વારા હોવી જોઈએ. નિર્ણયો પોતે જ બોલે છે. નિર્ણયો મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે બંધારણ મુજબ, જો સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી નિર્ણય આવે છે તો તેનો અમલ કરવો જ જોઇએ.
ધનખડે કહ્યું કે ચુકાદા સિવાય અભિવ્યક્તિનો કોઈપણ અન્ય પ્રકાર સંસ્થાકીય ગરિમાને નબળી પાડે છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે આપણે દુનિયા તરફ નજર કરીએ છીએ, ત્યારે આપણને ન્યાયાધીશો બધા મુદ્દાઓને એ જ રીતે ધ્યાનમાં લેતા નથી જે રીતે આપણે અહીં જોઈએ છીએ.
સૌથી મોટી લોકશાહી આ સહન નહીં કરે.
ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ન્યાયિક આદેશ દ્વારા કારોબારી શાસન બંધારણીય વિરોધાભાસ છે. દુનિયાની સૌથી મોટી લોકશાહી આ સહન કરી શકતી નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે સંસ્થાઓ તેમની મર્યાદા ભૂલી જાય છે, ત્યારે લોકશાહીને તેના ઘા યાદ આવે છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડે ભોપાલમાં નેશનલ જ્યુડિશિયલ એકેડેમીમાં આ વાત કહી.
સંસ્થાઓ સીમાઓમાં કામ કરે છે
ધનખડે કહ્યું કે અધિકારક્ષેત્રના સંદર્ભમાં આદર અને સન્માન ખાતર, સંસ્થાઓ નિર્ધારિત બંધારણીય મર્યાદામાં કામ કરે તે જરૂરી છે. સહયોગી સંવાદ જાળવી રાખો અને રાષ્ટ્રીય હિતને ધ્યાનમાં રાખો. તેમણે કહ્યું કે કાયદા ઘડતરમાં સંસદની સર્વોચ્ચતા છે. ન્યાયિક સમીક્ષા જરૂરી છે જેથી કાયદો બંધારણ અનુસાર હોય. પરંતુ જ્યારે ભારતીય બંધારણમાં સુધારો કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે સત્તા ફક્ત સંસદ પાસે જ છે. આમાં કોઈ પણ બહાના હેઠળ દખલગીરી થઈ શકે નહીં.
હસ્તક્ષેપ લોકશાહી અનુસાર નથી
કોઈપણ સ્ત્રોત તરફથી કોઈપણ દખલ, પછી ભલે તે વિધાનસભા તરફથી હોય કે ન્યાયતંત્ર તરફથી, બંધારણની વિરુદ્ધ છે. ચોક્કસપણે આ લોકશાહી સાથે સુસંગત નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે ચૂંટાયેલી સરકાર કારોબારી ભૂમિકા ભજવે છે ત્યારે જવાબદારી લાગુ પડે છે. સરકારો વિધાનસભા અને સમય સમય પર મતદારોને જવાબદાર હોય છે. જો એક્ઝિક્યુટિવ ગવર્નન્સ આઉટસોર્સ કરવામાં આવે, તો જવાબદારી લાગુ કરવામાં આવશે નહીં.