લોકશાહી પ્રણાલીનું સૌથી નીચું અથવા તેના બદલે પ્રારંભિક એકમ ગ્રામ પંચાયત છે. આ પંચાયતોના રહેવાસીઓ હોય કે જનપ્રતિનિધિઓ, તેમની વાતચીતની ભાષા સ્થાનિક છે, પરંતુ અત્યાર સુધી સરકાર સાથે વાતચીત કરવા માટે બનાવવામાં આવેલ ઈ-ગ્રામ સ્વરાજ પોર્ટલ માત્ર અંગ્રેજીમાં જ હતું.
આ વાતને સમજીને પંચાયતી રાજ મંત્રાલયે ભાષાકીય અવરોધ દૂર કર્યો છે. આ પોર્ટલ હવે હિન્દી અને અંગ્રેજી સહિત 22 સ્થાનિક ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે એટલું જ નહીં, પરંતુ દેશમાં હાજર બહુમતી હિન્દી ભાષી સમુદાયને ધ્યાનમાં રાખીને, મંત્રાલયની વેબસાઇટ પણ મૂળભૂત રીતે હિન્દીમાં જ બનાવવામાં આવી છે. મોદી સરકાર પંચાયત સ્તર સુધી વિકાસની ગતિને ઝડપી બનાવવાનો સતત પ્રયાસ કરી રહી છે. આ દિશામાં ઘણા પગલા લેવામાં આવ્યા છે.
ઇ-ગ્રામ સ્વરાજ, વિકાસ આયોજન માટેનું ઓનલાઈન પોર્ટલ
દરમિયાન, પંચાયતી રાજ મંત્રાલયને વિવિધ સંવાદ કાર્યક્રમોમાં પ્રતિસાદ મળ્યો કે ઓનલાઈન પોર્ટલ ઈ-ગ્રામ સ્વરાજ જે પંચાયત વિકાસ અને ગ્રામ પંચાયત વિકાસ યોજનાને અપલોડ કરવા સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, તે અંગ્રેજી ભાષામાં છે.
પંચાયત કક્ષાએ મોટા ભાગના જનપ્રતિનિધિઓ અંગ્રેજી સમજતા ન હોવાથી તેમની અવલંબન અધિકારીઓ કે અન્ય પર રહે છે. આવી સ્થિતિમાં, વિકાસ યોજનાઓમાં ગ્રામજનોની ભાગીદારી વધારવાના સરકારના પ્રયાસો અવરોધાઈ રહ્યા છે.
‘સરકાર વિકાસ કાર્યક્રમોને આગળ વધારવા માંગે છે’
પંચાયતી રાજ સચિવ વિવેક ભારદ્વાજે કહ્યું કે સરકાર દેશની ભાષાકીય વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને વિકાસ કાર્યક્રમોને આગળ વધારવા માંગે છે. સચિવ માને છે કે દેશની સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંદેશાવ્યવહારની ભાષા હિન્દી છે, તેથી હિન્દીમાં વેબસાઇટ હોવાને કારણે પંચાયતો સંબંધિત માહિતી સમાજના એક મોટા વર્ગને સુલભ થશે.
આ પોર્ટલ હિન્દી, અંગ્રેજી, પંજાબી, તમિલ, તેલુગુ, ગુજરાતી, ઓડિયા, કન્નડ, મલયાલમ, બંગાળી, મરાઠી, આસામી, ઉર્દુ, નેપાળી, સંસ્કૃત, બોડો, ડોગરી, મૈથિલી, મણિપુરી, કાશ્મીરી, કોંકણી અને સંથાલીમાં ઉપલબ્ધ છે.
માતૃભૂમિ યોજનાની જવાબદારી ગ્રામ પંચાયત સહાયકોને આપવામાં આવી
માતૃભૂમિ યોજનાની સફળતાની જવાબદારી ગ્રામ પંચાયત સહાયકોને સોંપવામાં આવી છે. આ અંગે જિલ્લા પંચાયતી રાજ અધિકારીએ આદેશ જારી કર્યો હતો. આવી સ્થિતિમાં પંચાયત સહાયકોને આવા લોકોને ઓળખવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી કે જેઓ આ યોજના હેઠળ ગામના વિકાસમાં ભાગ લેવા માગે છે.
આમાં સૌથી વધુ ધ્યાન એવા લોકો પર છે જેઓ હવે શહેરોમાં કે વિદેશમાં સ્થાયી થયા છે, પરંતુ તેઓ તેમના ગામ માટે કંઈક કરવા માંગે છે, આ યોજના આવા લોકો માટે પ્લેટફોર્મ તરીકે કામ કરશે.